Ook boos zijn moet je leren.
Ook boos zijn moet je leren.

Emoties bij je dreumes

Verdriet, woede, blijheid, enthousiasme, onzekerheid, angst. Al deze emoties en nog veel meer spelen een rol in het leven van je dreumes. Misschien zie je je kindje heel vaak blij en enthousiast, dat is fijn om te zien. Maar er kunnen ook situaties ontstaan waar veel woede of verdriet bij komt kijken of waar hij juist heel angstig of verlegen is.

Wat kun jij doen

Blijf als ouder veel benoemen wat je ziet bij je kindje en geef ook aan dat deze emoties er mogen zijn. Wel kan je inhaken op een mogelijke oplossing om de emoties te controleren. Je kindje kan bijvoorbeeld wel reageren wanneer je als ouder je kind uitlegt dat je ziet dat hij boos is en dat je graag wilt dat hij rustig wordt. Wanneer je kindje hier steeds meer op reageert, maakt hij zelf de ontwikkeling door om meer zelfcontrole te krijgen.

Veel emoties spelen een rol nu je kindje 1 jaar is. Let maar eens op hoeveel verschillende emoties je op een dag bij je kindje ziet voorbij komen. Soms worden emoties gekoppeld aan verschillende situaties, maar emoties kunnen ook door elkaar heen lopen. Is je kindje bijvoorbeeld erg moe maar ook enthousiast over een nieuwe puzzel waar hij mee wilt spelen? Dan kan hij het ene moment lachen en genieten van zijn spel, en het andere moment snel gefrustreerd raken wanneer hem iets niet lukt of in huilen uitbarsten omdat hij zo moe is. Dit komt omdat kinderen van 1 jaar oud zelf hun emoties nog niet onder controle kunnen houden. Ze uitten alle gevoelens die zij ervaren, maar kunnen deze nog niet benoemen of hier grenzen in aangeven. Wel beginnen ze steeds meer controle te krijgen over hun emoties door te luisteren naar de aanwijzingen van hun ouder(s).

Tijdens deze leeftijdsfase ontwikkelt je kindje zich erg snel, ook op het gebied van emoties veranderd er veel. Je kindje leert steeds meer nieuwe emoties te (her) kennen. De belangrijkste nieuwe emoties die dreumesen ontdekken zijn schaamte en zelfbewustzijn. Ook het inlevingsvermogen in de ander wordt ontwikkeld rond deze leeftijd.

Een voorbeeld hiervan is als je kindje aan het speelgoed van een ander kind zit en dat kindje wordt hier verdrietig van. Vaak zien we jonge kinderen dan dit gedrag vaker herhalen en met volle verbazing kijken naar hoe de ander hierop reageert. Dit hoort allemaal bij de ontwikkeling van emoties en de ontdekking dat ook anderen die emoties hebben. Het voelen van schaamte ontstaat rond de tweede verjaardag, maar je dreumes zit op dit moment volop in dit leerproces. Door te ontdekken wat voor gevoel dit bij henzelf naar boven brengt.

Tips voor ouders

  • Laat je kindje ontdekken, geef hem de ruimte.
  • Stel hier wel grenzen bij, het is niet de bedoeling om een ander pijn te doen of een onveilige situatie te creëren.
  • Benoem wat je ziet gebeuren bij je kindje en bij de ander.

Angst is een emotie die rond deze leeftijd meer een rol gaat spelen. Je kindje krijgt een steeds grotere leefwereld, ook omdat hij zich beter kan bewegen en zo meer kan ontdekken. Angst ontstaat als alarmfunctie en beschermt ons voor gevaar. Het werkt dus eigenlijk als bescherming. Angst gaat vaak gepaard met pijn en vallen. Maar rond deze leeftijd krijgen kinderen ook meer angst voor vreemden, dieren of natuurverschijnselen en ook het donker en water zijn elementen die angst kunnen oproepen bij jonge kinderen. Een dreumes ontdekt steeds meer van de wereld om hem heen maar weet nog niet hoe alles in elkaar zit of hoe dingen werken.

Tips voor ouders

  • Stel je open voor de angstgevoelens van je kindje, laat je kindje merken dat je er voor hem bent en hem begrijpt.
  • Lees eens een boekje over het donker of de dieren waar je kindje bang voor is. Gebruik humor en plezier!
  • Leg niet teveel nadruk op de angst.
  • Geef je kindje de ruimte om zelf dingen te laten ontdekken, bijvoorbeeld water uit de kraan. Zodat je kindje zelf de controle heeft om nieuwe dingen te ontdekken.
  • Probeer nieuwe dingen stapje voor stapje spelenderwijs te ontdekken, ook wanneer je merkt dat je kindje wat angstig is. Wanneer er echt paniek uitbreekt dan niet forceren!

Oef wat kan je kindje boos worden! Je dreumes vindt het steeds leuker om grenzen op te zoeken en zal gaan uitproberen hoe ver hij kan gaan in bepaalde situaties. In sommige situaties zal je als ouder toch ook grenzen moeten stellen. Ook al is je kindje het hier niet mee eens. Op deze leeftijd heeft je kindje nog niet voldoende woordenschat om te vertellen dat hij zich boos voelt. Of dat hij het ergens niet mee eens is. De enige manier om te laten zien dat deze emotie er is is door het te uitten met gillen, schreeuwen en fysieke uitingen. Wanneer je kindje al bijna twee jaar is zal je merken dat hij in zijn taal is gegroeid en je kindje zich meer laat horen met woorden. De frustratie wordt dan minder bij je kindje omdat hij zich beter kan uitten in woorden. Toch blijven er situaties bestaan die zorgen voor een uitbarsting van boosheid.

Driftbuien

Wanneer je kindje zich zo boos voelt dat hij niet goed weet wat hij met hevige boosheid of frustratie aan moet, kan er een echte driftbui ontstaan. Vooral in de periode wanneer je kindje zich nog niet goed in woorden kan uitten kunnen deze ontstaan, maar ook in de periodes daarna kunnen deze blijven voorkomen. Iedereen weet wel een voorbeeld te geven over een kindje die zich languit op de grond laat zakken en heel hard gilt of huilt. Slaande en schoppende bewegingen komen hierbij ook vaak voor. In zo’n moment is er zoveel frustratie bij je kindje dat hij niet meer weet hoe hij hiermee om moet gaan.

Hoe kan je omgaan met een driftbui van je kindje?

  • Toon begrip voor de emotie en benoem dit ook. Dit kan helpen om de driftbui af te zwakken wanneer je kindje zich gehoord voelt.
  • Op het moment van een driftbui kun je je kindje beter niet aanspreken. Laat hem eerst even uitrazen totdat hij wat gekalmeerd is.
  • Je kunt je kindje een keuze geven om zijn emoties te uitten op een andere plaats en geeft hierbij een tijdsduur aan. Dit noemen we ook wel de sensitieve time-out. Bijvoorbeeld: ‘als je nog even boos wilt zijn dan laat ik je even hier en ga ik even naar de keuken, als je weer rustig bent dan kan je weer naar me toe komen.’
  • Ook kan je je kindje een keuze geven wanneer hij gaat slaan of schoppen tegen meubels, jou of andere kinderen of gaat bijten. Laat je kindje duidelijk weten dat dit niet mag, maar dat hij wel mag slaan tegen de bal of mag bijten in een washandje bijvoorbeeld. Zo kan je kindje wel zijn emoties uitten, maar op een andere manier zodat hij hier niemand pijn mee doet en niets kapot maakt.
  • Belangrijk is dat je je kindje na een driftbui even lekker bij je neemt en een knuffel geeft. Daar wordt je kindje nog rustiger van en je laat ook aan hem merken dat je niet (meer) boos bent. Soms kunnen jonge kinderen hier nog wel mee zitten en zo maak je het weer duidelijk dat het positief wordt afgesloten.
  • Probeer als ouder zelf rustig te blijven. Zo laat je zien dat dit gedrag erbij hoort en dat je het begrijpt. Maar ga daarentegen ook niet je kindje zijn zin geven om hem daarmee te sussen. Zo beloon je alleen maar zijn gedrag en zal hij dit vaker op deze manier proberen om iets voor elkaar te krijgen.

Extra informatie of hulp nodig?

  • Hier vindt je een beeldverhaal dat gaat over driftbuien van jonge kinderen.
  • Bij het CJG in jouw buurt kan je bij het ouderspreekuur (inloopspreekuur ) meer advies vragen bij het omgaan met emoties bij jonge kinderen.