Zelfvertrouwen geeft een fijn gevoel.
Zelfvertrouwen geeft een fijn gevoel.

Geloven in jezelf

Zelfvertrouwen is het vertrouwen dat je hebt in je eigen kunnen en zijn. Een kind met zelfvertrouwen vindt zichzelf de moeite waard, weet waar hij/zij goed in is maar ook waar hij/zij minder goed in is. Door het hebben van zelfvertrouwen krijgt uw kind het gevoel dat hij/zij de taken en uitdagingen (bijvoorbeeld ruzie met een vriendje, een moeilijke toets, lastige oefeningen met gym etc.) in het leven aan kan. Verder heeft een kind met zelfvertrouwen een positief zelfbeeld. Een positief zelfbeeld is de manier waarop je over jezelf denkt (bijvoorbeeld “ik ben erg goed in tekenen”). Dit heeft invloed op je gevoel en je gedrag. Als een kind bijvoorbeeld denkt dat hij/zij nergens goed in is, gaat hij/zij dit ook uitstralen en doet hij/zij misschien ook minder zijn best. Om zo een rot gevoel te voorkomen. Dit zorgt er juist voor dat zaken minder goed gaan. Maar telkens wanneer iets weer niet lukt wordt het zelfvertrouwen en daarmee ook een positief zelfbeeld kleiner. Het is een soort cirkeltje waar het kind in zit. Het hebben van zelfvertrouwen en een positief zelfbeeld is dus erg belangrijk!

Als ouder is het belangrijk om het zelfvertrouwen van uw kind te vergroten want zij hebben het nodig bij alles wat zij willen bereiken in hun leven. Het zorgt er bijvoorbeeld voor dat uw kind lekker in zijn/haar vel zit, hij/zij sneller contact maakt met andere kinderen, het beter doet op school, nieuwe dingen durft te proberen etc. Het zorgt ervoor dat uw kind kan opgroeien tot een zelfstandige volwassene, die zelf zijn problemen en uitdagingen aan gaat. Bij het helpen van uw kind om zijn/haar zelfvertrouwen te vergroten is het belangrijk om uw kind liefde en aandacht te geven. Kinderen willen graag voelen dat zij belangrijk zijn voor hun ouders/familie. Deze aandacht en liefde moet niet gebaseerd zijn op de taken die zij goed doen of als zij zich goed gedragen. Het gaat erom dat u aan uw kind laat merken dat u van hem/haar houdt om wie hij is en dat u trots op hem/haar bent. Dit zorgt ervoor dat het kind weet dat hij/zij er mag zijn. Wat goed is voor het zelfvertrouwen en zelfbeeld. Daarnaast is het geven van positieve aandacht zoals het geven van een compliment, een aai over de bol, een duim omhoog ook belangrijk. Het gaat er hierbij niet om of iets wel of niet goed is gegaan. Het proberen of iets oefenen is al goed genoeg! Hierdoor blijft het kind gemotiveerd om zijn best te blijven doen en leert hij/zij ook dat niet alles in één keer lukt. Door bijvoorbeeld boos of teleurgesteld te reageren op uw kind breekt juist het zelfvertrouwen af.

Kinderen laten op hun eigen manier merken dat zij behoeften hebben warmte, steun, liefde enzovoort. Hier moet u als ouder gevoelig voor zijn. Door goed naar het kind te kijken en te luisteren kunt u proberen te begrijpen wat het bedoelt. Vervolgens is het belangrijk dat u hier op de juiste manier op reageert. Door het benoemen van de gevoelens van het kind zoals angst of verdriet laat u aan uw kind merken dat u betrokken bij hem/haar bent, dat u begrip heeft voor het kind en dat u hem/haar steunt.

Voor het vergroten van het zelfvertrouwen moeten kinderen succeservaringen opdoen. Iedere keer als zij iets doen en het lukt, doen zij weer zo’n ervaring op. Op deze manier krijgt uw kind meer vertrouwen in zichzelf en eigen kunnen. Een kind met een positief zelfbeeld en voldoende zelfvertrouwen wil ook dingen uitproberen, ook al is het lastig. Is het na veel oefenen uiteindelijk gelukt dan zullen zij erg trots op zichzelf zijn.

Kinderen willen graag laten zien hoeveel zij al kunnen, hierdoor vinden zij het ook fijn als u iets van hen verwacht. Alleen moeten deze verwachtingen wel bij de leeftijd van uw kind horen. U moet dus geen dingen verwachten die zij nog niet kunnen, dit zorgt ervoor dat het zelfvertrouwen afbreekt. Omdat zij het gevoel krijgen dat zij niet goed genoeg zijn. Aan de andere kant moet u ook niet te weinig verwachten.

Zelfvertrouwen vergroten bij uw kind kan op vele verschillende manieren. Het uiten van uw liefde naar uw kind zodat hij/zij weet dat hij/zij er mag zijn, zit hem al de kleine dingen. Denk bijvoorbeeld aan het geven van een knuffel/kus, aai over de bol, zeggen dat je trots op hem/haar bent, een lastig werkje/toets op de koelkast hangen, samen spelen, uw kind helpen bij moeilijk dingen etc. Geef uw kind complimenten voor de dingen die hij heeft gedaan, ook al is het niet gelukt. U geeft hem dan een compliment voor de moeite die hij/zij ervoor heeft gedaan.

Wees betrokken bij uw kind. Laat merken dat u naar hem luistert en graag zijn verhalen wil horen. Dit zorgt er voor dat uw kind weet dat u hem begrijpt en weet waar hij/zij mee bezig is. Dit doet u door op de dezelfde ooghoogte te gaan zitten, uw kind aan te kijken, verdere vragen te stellen, wat uw kind verteld te herhalen, gevoelens te benoemen etc. Hier moet u de tijd en rust voor nemen. Het hoofdstuk structuur kan u daarbij verder helpen.

Help uw kind bij het opdoen van succeservaringen. Laat uw kind dingen doen waar u zeker van weet dat het lukt. Maar kinderen moeten natuurlijk ook nog een hoop leren en dat vraagt oefening! Hierdoor zal niet alles in één keer goed gaan. U kunt kind daarom helpen bij het leren van nieuwe of moeilijke dingen door een taak in stapjes te verdelen. Spreek uw vertrouwen in het kind uit en reageer bij ieder stapje met een compliment. Zo krijgt uw kind toch telkens een succeservaring. Let niet teveel op wat er niet goed ging. Als het echt nodig is bespreek dan eerst wat er wel goed ging en daarna hoe het kind het de volgende keer anders aan kan pakken.

  • Als u een compliment geeft, vertel dan precies wat je goed vindt en waarom “wat goed van je dat je al je speelgoed al hebt opgeruimd, nu kunnen wij gelijk aan de slag, in plaats van……echt heel goed!”
  • Zorg bij het geven van een compliment dat u lichaam en gezicht hetzelfde zegt. Als u met een boos gezicht zegt “dat heb je goed gedaan”, begrijpt een kind het niet en werkt het eerder tegen dan mee.
  • Als uw kind iets doet wat niet goed is, keur dan het gedrag af en niet het kind als persoon! Bijvoorbeeld “zal ik uitleggen hoe je, je schoenen aan moet doen want volgens mij is dat nog een beetje moeilijk”.
  • Betrek uw kind bij kleine beslissingen die gemaakt moeten worden. Op deze manier voelt uw kind zich belangrijk binnen het gezin. Daarnaast kunt hem/haar ook betrekken bij allerlei klusjes/taken in huis. Kinderen willen u graag helpen en voelen zich erg “groot” als zij mogen doen wat u ook doet.
  • Laat uw kind eerst dingen zelf proberen, lukt het bijvoorbeeld na twee keer nog niet dan kan u uw kind leren om, om hulp te vragen.
  • Vergelijk uw kind niet met andere kinderen. Elk kind is anders en kan op zijn eigen manier weer dingen goed en minder goed.
  • Gebruik humor! Probeer uw kind te leren dat hij/zij ook om dingen die minder goed gaan mag lachen. Lach bijvoorbeeld ook samen met elkaar als uw kind zoveel drinken inschenkt dat het over de rand van de beker gaat.
  • Vaak vinden kinderen nieuwe dingen eng en dan vooral als mama/papa niet mee kunnen. Dit komt omdat zij niet weten waar zij aan toe zijn. Denk bijvoorbeeld aan de eerste schooldag, eerste keer zwemles, een nieuwe juf/meester, schoolreis etc. Kinderen kunnen hier flink van slag van zijn. Help uw kind hierbij door erover te praten en hem het toch te laten ervaren. Vaak valt alles uiteindelijk toch wel mee en was het zelfs leuk! Door uw kind het toch te laten doen, wordt zijn zelfvertrouwen vergroot en vind hij zo’n volgende nieuwe situatie minder eng.
  • Maak samen een succes-schriftje. Hierin kunt u samen met uw kind iedere dag opschrijven wat er goed ging die dag en wat er al beter ging als eerst? Gaat iets beter, hoe komt dat dan? En hoe voelde u kind zich toen? Is iets nog niet gelukt wat kan uw kind dan doen om er voor te zorgen dat het toch lukt? Belangrijk hierbij is dat jullie je vooral richten op wat goed gaat, de groei en wat er al is geleerd.

Met het kwaliteitenspel kun je het zelfvertrouwen van je kind vergroten door zijn of haar talenten te benoemen.

In het bewaar envelopje kan je kind kaartjes bewaren waarop zijn of haar positieve eigenschappen staan. Het kaartje kan ingevuld worden door je kind zelf, de juffrouw of meester, een familielid, ouders enzovoort. Het bewaarenvelopje kan je kind overal mee naar toe nemen.